Công Ty Samsung Trân trọng gửi đến bạn cuốn sách này.

Phiên bản ebook này được thực hiện theo bản quyền xuất bản và phát hành ấn bản
tiếng Việt của công ty First News - Trí Việt với sự tài trợ độc quyền của công ty TNHH
Samsung Electronics Việt Nam. Tác phẩm này không được chuyển dạng sang bất kỳ
hình thức nào hay sử dụng cho bất kỳ mục đích thương mại nào.

Daânh cho phuå nûä

“Haäy luön laâ chñnh mònh vaâ
àûâng bao giúâ tûâ boã ûúác mú"

Nhiïìu taác giaã
First News töíng húåp vaâ thûåc hiïån

Daânh cho phuå nûä

6
FIRST NEWS

NHAÂ XUÊËT BAÃN TÖÍNG HÚÅP TP. HCM

2004

“Thên tùång têët caã ngûúâi thên cuãa chuáng töi vaâ nhûäng
ngûúâi àang trùn trúã, vûúåt qua nhûäng khoá khùn, thûã
thaách tinh thêìn vaâ àang êëp uã niïìm tin trong cuöåc söëng
àïí àaåt àûúåc ûúác mú cuãa mònh”.
- First News

Caác baâi viïët saáng taác, baâi dõch cöång taác cuãa baån àoåc vïì
caác chuã àïì Söëng Àeåp (têm höìn cao thûúång, gûúng vûúåt
khoá, tònh baån, tònh yïu, caãm xuác sêu sùæc vïì cuöåc söëng...)
cho caác têåp Haåt Giöëng Têm Höìn tiïëp theo xin gûãi vïì:
HAÅT GIÖËNG TÊM HÖÌN - FIRST NEWS
11H Nguyïîn Thõ Minh Khai, Q.1, TP. HCM
Fax: (08) 8224560 – Email: firstnews@hcmc.netnam.vn

Nhûäng àiïìu bònh dõ

Quaâ tùång
tûâ traái tim

N

gûúâi ta rêët cêìn nhûäng moán quaâ àïën tûâ traái
tim, àùåc biïåt laâ vaâo ngaây lïî. Trong thïë giúái àêìy höëi
haã naây, viïåc traã tiïìn bùçng theã tñn duång dïî daâng
hún nhiïìu so vúái viïåc tùång möåt moán quaâ xuêët phaát
tûâ traái tim.
Caách àêy vaâi nùm, töi bùæt àêìu chuêín bõ tû
tûúãng cho böën àûáa con cuãa töi rùçng, Giaáng Sinh seä
àûúåc töí chûác thêåt àún giaãn. Nïëu con baån cuäng
giöëng con töi, chùæc baån biïët cêu traã lúâi cuãa chuáng
seä laâ: “Chùæc chùæn röìi, meå. Con àaä nghe meå noái
àiïìu àoá nhiïìu lêìn röìi!”
Töi àaä àaánh mêët uy tñn vúái chuáng, vò khi töi vûâa
ly dõ xong, töi thûúâng noái vúái chuáng cêu noái àoá
trûúác ngaây Giaáng Sinh, nhûng röìi töi laåi ài mua
sùæm àuã thûá. Nùm nay moåi chuyïån phaãi khaác ài,
nhûng chuáng seä khöng tin àêu.
5

Haåt giöëng têm höìn

Trûúác Giaáng Sinh möåt tuêìn, töi tûå hoãi thêìm:
“Mònh coá nhûäng gò àïí Giaáng Sinh nùm nay thêåt
àùåc biïåt?” Trong caác ngöi nhaâ maâ chuáng töi tûâng
söëng trûúác khi ly dõ, töi thûúâng nhñn thúâi gian ra
àïí trang trñ nöåi thêët. Töi biïët caách sûã duång giêëy
daán tûúâng, laát gaåch ceramic, may maân cûãa phuâ
húåp vúái têëm ra giûúâng. Nhûng trong ngöi nhaâ
naây, thúâi gian rêët ñt vaâ tiïìn baåc coân ñt hún nûäa.
Ngoaâi ra, töi khöng ûa ngöi nhaâ thuï xêëu xñ naây –
thaãm maâu àoã cam, vaâ tûúâng maâu xanh leâ. Töi
khöng muöën chi tiïìn ra cho ngöi nhaâ naây, vò töi
nghe möåt gioång noái vang lïn trong àêìu: “Chuáng
ta seä khöng úã àêy lêu àêu”.
Trong nhaâ, khöng ai bêån têm àïën àiïìu àoá trûâ
àûáa con gaái Lisa. Mùåc duâ noá múái taám tuöíi, töi
nhêån thêëy noá hûúáng vïì gia àònh nhiïìu hún ba àûáa
kia. Viïåc chuyïín nhaâ luön gêy ra khöí têm cho noá.
Noá caãm thêëy àaánh mêët sûå an toaân cuãa ngöi nhaâ
cuä, vaâ trïn têët caã, noá phaãi boã laåi phña sau möåt cùn
phoâng nguã trang trñ thêåt àeåp – giêëy daán tûúâng
toaân laâ hoa cuác – laâ töí êëm àùåc biïåt cuãa noá.
Àaä àïën luác töi vêån duång taâi nùng cuãa mònh. Töi
goåi àiïån àïën ngûúâi chöìng cuä àïí baân baåc vïì caác
moán quaâ cho boån nhoã. Vúái Lisa, töi yïu cêìu anh êëy
mua möåt têëm ra giûúâng àùåc biïåt, coân töi seä mua
giêëy daán tûúâng phuâ húåp vúái noá.
Vaâo àïm trûúác Giaáng Sinh, töi chi ra mûúâi lùm
àöla cho möåt thuâng sún vaâ mua thïm nhûäng têëm
giêëy trang trñ thêåt àeåp. Muåc àñch àún giaãn thöi:
6

Nhûäng àiïìu bònh dõ

Töi seä sún phïët vaâ may vaá vaâ bêån bõu àuã thûá cho
àïën saáng ngaây Giaáng Sinh, àïí töi khöng coá thúâi
gian thûúng xoát cho baãn thên vaâo möåt ngaây lïî gia
àònh àùåc biïåt nhû vêåy.
Àïm àoá, töi phaát cho möîi àûáa con ba túâ giêëy
cuâng vúái phong bò. Trïn àêìu möîi trang giêëy laâ
doâng chûä: “Àiïìu töi thñch vïì chõ Mia” hoùåc
“Àiïìu töi thñch vïì anh Kris” hoùåc “Àiïìu töi
thñch vïì em gaái Lisa” hoùåc “Àiïìu töi thñch vïì em
trai Erik”.
Boån chuáng àang úã vaâo lûáa tuöíi mûúâi lùm, mûúâi
ba, taám vaâ saáu. Vaâ töi tin rùçng chuáng coá thïí tòm
thêëy ñt nhêët laâ möåt àiïím naâo àoá maâ chuáng thñch vïì
nhau. Trong luác chuáng tòm möåt chöî riïng àïí viïët
cho kñn àaáo, töi ài vaâo phoâng nguã àïí goái nhûäng
moán quaâ mua úã cûãa hiïåu.
Goái quaâ xong, töi trúã ra bïëp, thêëy chuáng àaä
viïët xong vaâ daán kñn phong bò. Chuáng töi öm
nhau, hön nhau vaâ chuác nhau nguã ngon. Boån
chuáng vöåi vaä ài nguã, riïng Lisa àûúåc pheáp nguã
trïn giûúâng töi vúái lúâi hûáa laâ khöng àûúåc nhòn leán
vaâo phoâng nguã cuãa noá cho àïën buöíi saáng ngaây
Giaáng Sinh.
Töi bùæt àêìu haânh àöång. Töi hoaân thaânh maân
cûãa, sau àoá sún böën bûác tûúâng. Gêìn saáng thò têët caã
àaä xong. Töi àûáng luâi ra xa ngùæm taác phêím lao
àöång cuãa mònh. Khoan àaä – sao töi khöng thïm
chiïëc cêìu vöìng vaâ nhiïìu àaám mêy trïn tûúâng cho
chuáng phuâ húåp vúái têëm ra giûúâng? Nùm giúâ saáng,
7

Haåt giöëng têm höìn

moåi viïåc hêìu nhû hoaân haão. Quaá kiïåt sûác, àêìu oác
töi hêìu nhû khöng coân nghô gò àïën gia caãnh ngheâo
tuáng cuãa mònh nûäa.
Trúã vïì phoâng nguã cuãa mònh, töi àûáng ngùæm
Lisa àang nùçm giang chên duöîi tay chiïëm hïët
khoaãng tröëng trïn giûúâng. Töi nheå nhaâng ùém noá
lïn vaâ mang noá vïì phoâng nguã cuãa noá. Khi àùåt àêìu
Lisa xuöëng chiïëc göëi, noá hoãi:
- Meå, trúâi saáng chûa?
- Chûa àêu cûng. Con cûá tiïëp tuåc nhùæm mùæt túái
khi öng giaâ Noel àïën.
Töi tónh dêåy khi nghe lúâi caám ún cuãa Lisa:
- Chao öi, meå úi! Noá àeåp quaá!
Têët caã chuáng töi rúâi khoãi giûúâng, cuâng ngöìi
quanh göëc cêy thöng vaâ múã quaâ. Sau àoá, möîi àûáa
àûúåc nhêån ba phong bò. Chuáng töi àoåc nhûäng
doâng chûä viïët trïn túâ giêëy, vúái nhûäng àöi mùæt
nhoâa lïå vaâ nhûäng caái muäi àoã ûãng. Cuöëi cuâng
chuáng töi àoåc nhûäng lúâi daânh cho beá Erik – uát ñt
trong nhaâ – vaâ nghô rùçng noá seä khöng nhêån àûúåc
nhûäng lúâi leä hay ho àêu.
Kris viïët thïë naây: "Àiïìu con thñch vïì Erik laâ noá
khöng biïët súå gò caã".
Mia viïët: “Àiïìu con thñch vïì Erik laâ noá coá thïí
noái chuyïån vúái têët caã moåi ngûúâi”.
Lisa laåi viïët: “Àiïìu con thñch vïì Erik laâ noá coá
thïí leo cêy cao hún bêët cûá ai”.

8

Nhûäng àiïìu bònh dõ

Quaâ tùång tûâ traái tim àaä laâm nïn nhûäng kyã
niïåm àaáng nhúá. Sau naây, khi vêën àïì taâi chñnh cuãa
töi àaä vûäng vaâng, chuáng töi coá nhûäng muâa Giaáng
Sinh to lúán hún, dûúái cêy thöng coá nhiïìu quaâ
hún... nhûng khi höìi tûúãng vïì muâa Giaáng Sinh
yïu thñch nhêët, têët caã chuáng töi àïìu noái vïì ngaây
Giaáng Sinh àoá.
Töi àùåc biïåt nhúá laåi caãm giaác bõ keáo nheå núi öëng
tay aáo, röìi möåt baân tay nhoã khum khum bïn tai töi
vaâ tiïëng Erik thò thêìm:
- Öi, meå úi, con khöng hïì biïët laâ caác anh chõ laåi
thñch con!

9

Haåt giöëng têm höìn

Bûác tranh cuãa Joe

H

êìu hïët moåi ngûúâi àïìu biïët rùçng nhûäng nùm
àêìu tiïn cùæp saách àïën trûúâng coá thïí aãnh hûúãng
quan troång àïën caã möåt àúâi. Chuáng thûúâng taác
àöång àïën sûå thaânh àaåt trong cuöåc söëng vaâ loâng tûå
troång cuãa chuáng ta. Cha meå cuãa Joe cuäng vêåy. Hoå
baão àaãm cho noá möåt cuöåc söëng gia àònh traân àêìy
yïu thûúng vaâ sûå dûúäng duåc töët nhêët. Noá thñch
thuá tiïëp nhêån moåi hiïíu biïët, noá àaánh vêìn roä raâng
baãng chûä caái vaâ noá biïët àïëm àïën mûúâi. Àuáng vêåy,
noá sùén saâng àïí vaâo lúáp möåt.
Joe hùng haái cùæp saách àïën trûúâng. Noá thñch caác
baån cuâng lúáp vaâ boån chuáng cuäng thñch noá. Noá
thñch cö giaáo vaâ nhêån àûúåc sûå khuyïën khñch cuãa
cö giaáo lêîn cuãa cha meå. Dûúâng nhû têët caã caác biïíu
hiïån àïìu hûúáng àïën thaânh cöng; tuy vêåy, thaânh
cöng laåi neá traánh noá.
Joe bùæt àêìu gùåp khoá khùn. Noá khöng thïí nùæm
bùæt àûúåc bûúác ài nhanh choáng úã chung quanh.

10

Nhûäng àiïìu bònh dõ

Ngay luác noá sùæp hiïíu möåt vêën àïì, cö giaáo laåi
chuyïín sang vêën àïì khaác hoùåc baâi hoåc khaác. Cuöëi
nùm lúáp möåt, noá tuåt hêåu so vúái nhiïìu àûáa baån vaâ
àêm ra chaán naãn. Cha meå Joe hy voång muâa heâ seä
giuáp noá phaát triïín trñ tuïå àïí nùm lúáp hai noá seä hoåc
töët hún.
Nhûng khöng phaãi nhû vêåy, cuöëi nùm lúáp hai,
giaáo viïn àïì nghõ noá hoåc laåi nhûng cha meå noá
khöng àöìng yá. Cuöëi nùm lúáp ba, Joe laåi caâng thua
suát hún nûäa. Öng hiïåu trûúãng àïì nghõ Joe nïn hoåc
laåi thïm möåt nùm. Nhûng möåt lêìn nûäa, cha meå noá
khöng chêëp nhêån.
Bùæt àêìu nùm lúáp böën, Joe lo súå. Noá khöng
muöën àïën trûúâng chuát naâo. Noá àaä phaãi chõu àûång
caãnh àûáng beát lúáp trong suöët ba nùm qua, têët
nhiïn noá khöng muöën caãnh àoá taái diïîn. Noá nghe
noái lúáp böën rêët khoá. Àuáng vêåy. Noá tiïëp thu baâi rêët
vêët vaã, vaâ khöng chó hoåc vaâo ban ngaây maâ noá coân
hoåc vaâo têët caã caác buöíi töëi. Nhûng noá vêîn àûáng
cuöëi lúáp – cho àïën möåt buöíi chiïìu mûa gioá dûä döåi,
töëi àen caã bêìu trúâi.
Caác thêìy cö hònh nhû coá giaác quan thûá saáu vïì
thúâi tiïët hay sao àoá. Nhûäng khaái niïåm khoá – nhû
phên söë chùèng haån – thûúâng àûúåc giaãng daåy vaâo
nhûäng ngaây nùæng raáo vaâ saáng suãa nhêët. Ngaây
höm àoá àaä khúãi àêìu nhû vêåy, nhûng khi cö giaáo
bùæt àêìu baâi giaãng, mêy àen khöng biïët tûâ àêu keáo
àïën àen kñn bêìu trúâi vaâ trúâi mûa rúi nhû truát. Cö
giaáo cöë gùæng bùæt àaám hoåc troâ têåp trung vaâo mön
11

Haåt giöëng têm höìn

hoåc, nhûng sêëm chúáp àaä chiïën thùæng. Àaám hoåc troâ
khöng têåp trung chuá yá nïn têët nhiïn chuáng khöng
thïí hiïíu àûúåc mön toaán quaá khoá naây. Trûâ möåt
mònh Joe. Noá hiïíu hïët. Noá giaãi àuáng têët caã. Cö
giaáo vöî lûng noá, baão noá ài quanh lúáp giaãi thñch
cho caác baån. Joe bûúác tung tùng khùæp phoâng, tûúi
cûúâi sung sûúáng vúái thaânh quaã múái xuêët hiïån.
Sau khi hoåc xong giúâ toaán, cö giaáo phaát cho möîi
àûáa möåt túâ giêëy trùæng. Bêy giúâ àïën mön höåi hoåa.
Vaâ têët caã hoåc troâ àaä veä àuáng nhûäng gò chuáng nghô
trong àêìu – ngaây mûa to u aám nhû höm nay àûúåc
chuáng thïí hiïån thaânh nhûäng bûác tranh vúái chò
maâu töëi tùm. Trûâ Joe. Noá sûã duång maâu saáng –
vaâng, cam vaâ àoã. Trïn trang giêëy laâ möåt mùåt trúâi
to lúán, rûåc rúä.
Joe bùæt àêìu tiïën böå vaâ àaåt kïët quaã khaã quan
trong nùm lúáp böën àoá. Cö giaáo chuã nhiïåm cuäng toâ
moâ vïì nhûäng thay àöíi cuãa noá. Cö giaáo bùæt àêìu theo
doäi sûå tiïën böå cuãa noá suöët nhûäng nùm trung hoåc.
Taåi sao ngaây mûa gioá tùm töëi àoá laåi coá thïí thay àöíi
Joe? Ai biïët àûúåc vaâo luác naâo thò möåt giaáo viïn coá
thïí àaánh thûác tiïìm nùng cuãa möåt hoåc sinh?
Joe khöng àûáng àêìu lúáp. Khöng nhêët thiïët phaãi
nhû thïë. Noá àaä thaânh cöng vaâ noá biïët àiïìu àoá. Sau
khi töët nghiïåp cêëp ba, Joe àùng kyá vaâo quên àöåi vaâ
àûúåc gûãi ra chiïën àêëu úã nûúác ngoaâi. Chaâng trai tûâ
biïåt moåi ngûúâi ra ài vaâ khöng bao giúâ trúã laåi.
Nghe tin Joe hy sinh, cö giaáo lúáp böën nùm xûa
àïën nhaâ chia buöìn. Meå Joe tiïëp àoán vaâ noái baâ
12

Nhûäng àiïìu bònh dõ

muöën cho cö xem möåt moán àöì trong phoâng Joe.
Khi hoå vaâo phoâng, baâ meå chó cho cö giaáo xem moán
àöì yïu quyá nhêët cuãa Joe àûúåc treo trïn tûúâng –
bûác tranh veä mùåt trúâi rûåc rúä vúái ba maâu vaâng, cam,
àoã vaâ àûúåc àoáng khung cêín thêån. Bûác tranh kyã
niïåm möåt ngaây mûa gioá – ngaây trñ thöng minh cuãa
Joe chúåt tónh giêëc. Dûúái bûác tranh laâ doâng chûä in
hoa chñnh tay Joe viïët: HÖM NAY LAÂ NGAÂY TA
COÁ ÀÛÚÅC SÛÅ THÖNG MINHH

13

Haåt giöëng têm höìn

Moán quaâ quyá giaá
cuãa baâ Goldberg

H

ún 1.800 ngûúâi Trung Êu göëc Do Thaái àaä
tröën khoãi chïë àöå Hitler vaâ tòm thêëy núi truá êín taåi
thaânh phöë Thûúång Haãi – Trung quöëc. Cha meå töi
vaâ töi coá mùåt trong söë nhûäng ngûúâi àoá.

Tûâ nhiïìu nùm nay, Thûúång Haãi laâ núi nûúng
naáu cuãa haâng ngaân con ngûúâi bõ gaåt ra khoãi thïë
giúái hiïån taåi vò lyá do naây hoùåc lyá do khaác. Giûäa
nùm 1938 vaâ 1939, sûå xuêët hiïån cuãa ngûúâi chêu Êu
göëc Do Thaái goáp phêìn laâm cho thaânh phöë lúán trïn
búâ biïín Trung quöëc caâng àöng àuác thïm.
Vaâo luác cha meå töi biïët rùçng hoå phaãi rúâi khoãi
nûúác Àûác – nïëu khöng muöën chïët – thò hêìu hïët caác
nûúác laáng giïìng àïìu àoáng caánh cûãa laåi vúái ngûúâi
di cû. Vûúåt àaåi dûúng àïí sang caác nûúác phûúng
Àöng laâ con àûúâng thûúång saách nhêët, nïëu con
àûúâng naây vêîn coân múã ngoä. Cha meå töi quyïët
14

Nhûäng àiïìu bònh dõ

àõnh ngay. Hoå tòm gùåp ngûúâi möi giúái, trao àöíi bñ
mêåt, vaâ mua àûúåc ba chiïëc veá taâu thuãy ài Trung
quöëc vúái löå trònh keáo daâi trong voâng mûúâi hai
tiïëng àöìng höì. Chuáng töi sùén saâng têët caã, vaâ cuöëi
cuâng chuáng töi àïën núi.
Àïën Thûúång Haãi, chuáng töi àûúåc àoán tiïëp bùçng
möåt chûä thêåp ngoùåc maâu àen khöíng löì nùçm trú
traáo vaâ ngaåo nghïî giûäa laá cúâ àoã – trùæng cuãa Quöëc
Xaä, àûúåc cùæm cao choát voát trïn àónh cuãa Laänh Sûå
Quaán nûúác Àûác. Coá leä lúâi hûáa cuãa Adolf Hitler àaä
trúã thaânh sûå thêåt, vaâ “caánh tay cuãa öng ta àaä vûún
röång lêîn vûún xa”.
Tûâ giêy phuát àùåt chên lïn maãnh àêët Trung
quöëc, chuáng töi bõ coi laâ nhûäng cöng dên khöng coá
quöëc tõch – möåt àiïìu kinh khuãng cho nhûäng ngûúâi
xa laå söëng úã miïìn àêët xa laå. Giöëng nhû haâng ngaân
keã di cû khaác, gia àònh töi phaãi vêåt löån àïí kiïëm
söëng, vaâ cuöåc söëng (nïëu coá thïí goåi nhû vêåy) maâ
cha töi mang laåi cho chuáng töi àaä chêëm dûát thêåt
àöåt ngöåt khi Myä tuyïn chiïën vúái Nhêåt.
Vaâo ngaây xaãy ra biïën cöë Trên Chêu Caãng, binh
lñnh Nhêåt chiïëm àoáng Thûúång Haãi. Liïn minh
giûäa Àûác, YÁ, Nhêåt àûúåc hònh thaânh – phe truåc – vaâ
möåt lêìn nûäa, ngûúâi Do Thaái söëng trong núm núáp
lo súå. Ngûúâi Nhêåt ra lïånh toaân böå dên tõ naån Do
thaái phaãi di chuyïín túái möåt khu vûåc àûúåc àõnh sùén
(khu vûåc töìi tïå nhêët, àaä coá haâng ngaân ngûúâi àõa
phûúng sinh söëng), cho hoå ñt thúâi gian ngùæn nguãi
àïí tòm möåt chöën nûúng thên coá thïí goåi laâ “nhaâ”.
15

Haåt giöëng têm höìn

Àiïìu àêìu tiïn töi biïët àûúåc vïì viïåc “bõ töëng
giam” laâ àaân öng thûúâng giêån dûä lïn àïí chöëng laåi
tònh traång bõ giam cêìm, coân phuå nûä thò ngöìi xuám
laåi may maân cûãa. Meå töi cùæt möåt caái aáo nguã àïí may
thaânh têëm maân cho khung cûãa söí cuãa cùn phoâng
röång 12 meát vuöng – seä laâ ngöi nhaâ cuãa chuáng töi
trong suöët saáu nùm túái.
Chuáng töi söëng nûúng tûåa vaâo nhau dûúái
nhûäng àiïìu kiïån khùæc nghiïåt nhêët vaâ nhanh choáng
biïët caách biïën chuáng thaânh àiïìu töët àeåp nhêët.
Chung quanh chuáng töi, möåt söë ngûúâi naây töët hún
möåt söë ngûúâi khaác, vaâ giûäa nhûäng ngûúâi àaä taåo
nïn möåt sûå khaác biïåt trong àúâi con beá mûúâi möåt
tuöíi, coá baâ Rosa Goldberg, möåt phuå nûä trung niïn
vúái thên hònh phöëp phaáp vaâ khuön mùåt troân vo.
Àïí tòm caãm giaác nheå nhoäm giûäa bêìu khöng
khñ noáng bûác, ngöåt ngaåt cuãa muâa heâ daâi vö têån úã
Thûúång Haãi, Rosa Goldberg thûúâng àùåt caái ghïë
ba chên cuãa baâ trong boáng rêm cuãa baäi raác cuãa
chuáng töi röìi thanh thaãn ngöìi xuöëng, ngùæm nhòn
vu vú khùæp chöën. Laâ ngûúâi coá baãn tñnh thên thiïån
vaâ dïî chõu, baâ biïët tïn biïët tuöíi têët caã cû dên söëng
úã àêy. Möîi buöíi saáng, baâ àoán chaâo chuáng töi
bùçng nuå cûúâi tûúi vui, vaâ tia saáng lêëp laánh trong
àöi mùæt nêu cuãa baâ thêåt êëm aáp. Vúái tiïëng Anh
coân nùång gioång Do thaái, baâ thûúâng gúãi àïën
chuáng töi nhûäng àiïìu khuyïn baão khön ngoan.
Riïng vúái töi, thöng àiïåp cuãa baâ khöng bao giúâ
thay àöíi.

16

Nhûäng àiïìu bònh dõ

Möîi buöíi saáng, khi töi tung tùng àïën gian nhaâ kho
(àaä àûúåc chuyïín thaânh lúáp hoåc), baâ thûúâng chùån töi
laåi, chòa tay ra àïí nùæm lêëy tay töi, keáo töi bûúác saát laåi
gêìn bïn baâ, nhòn thùèng vaâo mùåt töi vaâ hoãi:
-Sao? Möîi ngaây baâ Goldberg àïìu noái gò vúái
chaáu haã?
Biïët roä troâ chúi cuãa baâ, töi lùæc àêìu noái kheä:
“Chaáu khöng biïët” vaâ àûáng im chúâ àúåi.
- Naây chaáu, baâ Goldberg seä phaãi noái cho chaáu
biïët möåt lêìn nûäa. Bêy giúâ lùæng nghe vaâ nhúá kyä àiïìu
baâ sùæp noái nheá. Chaáu haäy ài ra ngoaâi vaâ taåo nïn
möåt àiïìu kyâ diïåu cho ngaây höm nay. Thûúång Àïë
àang bêån röìi, Ngûúâi khöng thïí laâm cho chaáu àêu.
Khuön mùåt baâ saáng bûâng lïn vaâ baâ thaã baân tay töi
ra. Vúái caái vöî lûng nheå nhaâng vaâ thên thiïån, baâ àêíy
töi ài tiïëp con àûúâng cuãa töi, cho töi möåt muåc àñch
cuãa möîi ngaây, cho töi yá nghôa cuãa cuöåc söëng. Baâ cho
töi àöi caánh àïí bay lïn, múã to àöi mùæt töi trûúác möåt
thïë giúái cêìn coá àiïìu kyâ diïåu, baão àaãm vúái töi rùçng töi
coá thïí laâm àûúåc cöng viïåc cuãa Thûúång Àïë.
Cho túái têån giúâ phuát naây, möîi khi töi bûúác ra
khoãi nhaâ, töi àïìu nghe tiïëng noái khaân khaân cuãa
Rosa Goldberg cêët lïn goåi töi, vaâ töi nhúá maäi cêu:
Ài ra ngoaâi vaâ taåo nïn möåt àiïìu kyâ diïåu cho ngaây
höm nay. Thûúång Àïë àang bêån röìi, Ngûúâi khöng
thïí laâm cho chaáu àêu.

17

Haåt giöëng têm höìn

Chuyïån cuãa Ann

À

õnh mïånh àïën thùm töi vaâo ngaây 10 thaáng 9
nùm 1984 – vaâ ngay lêåp tûác cuöåc söëng cuãa töi
dûâng möåt caách àöåt ngöåt. Vaâo saáng thûá Hai àoá,
trong khi chuêín bõ ài laâm, töi nghô vïì baãn thên
mònh laâ möåt phuå nûä àöåc lêåp vaâ coá àêìy àuã moåi thûá.
Töi coá nghïì nghiïåp, coá xe húi, coá möåt gia àònh
söëng sung tuác, coá nhiïìu thuá vui vaâ beâ baån. Cuöåc
söëng cuãa töi àêìy àuã vaâ bêån röån.
Röìi töi trûúåt ngaä... vaâ khöng thïí cûã àöång àûúåc...
Nùm trûúác, tûâ khi bõ tai naån xe coå, töi caãm thêëy
cöí töi khöng cûã àöång thoaãi maái lùæm, nguyïn caánh
tay traái caâng ngaây caâng tï cûáng. Töi phaát hiïån chó
coá thïí giaãm búát cún àau úã cöí bùçng caách thoâng àêìu
ra ngoaâi meáp giûúâng vaâ àu àûa. Trong buöíi saáng
àõnh mïånh àoá, töi cuäng laâm nhû vêåy nhûng röìi töi
trûúåt xuöëng giûúâng, vaâ oát àêåp xuöëng àêët.
Khi toaân thên va maånh vaâo saân nhaâ, töi caãm
nhêån möåt cún àau kinh khuãng. Dûúâng nhû coá möåt

18

Nhûäng àiïìu bònh dõ

con dao nhoån àêm vaâo tuãy söëng, tiïëp theo laâ caãm
giaác giöëng nhû bõ seát àaánh xuöëng cöåt söëng, röìi
ruáng àöång lan túái tûâng àêìu dêy thêìn kinh. Röìi
khöng coân gò hïët. Khöng caãm giaác, khöng cûã
àöång! Töi nùçm dûúái àêët trong tû thïë luác múái ngaä
xuöëng, khöng thïí nhuác nhñch. Möåt nhêån thûác kinh
hoaâng truyïìn àïën böå naäo cuãa töi: Töi bõ liïåt röìi!
Ngay lêåp tûác, sûå phaát hiïån naây khiïën töi bõ söëc.
Àau khöí maâ töi caãm thêëy trong khoaãnh khùæc àoá
khöng gò khaác hún sûå tuyïåt voång. Öi Chuáa úi,
khöng thïí nhû thïë naây àûúåc!
Chûa túái mûúâi giêy, cuöåc àúâi töi àaä thay àöíi, tûâ
möåt phuå nûä àöåc lêåp trúã thaânh möåt con ngûúâi hoaân
toaân bêët lûåc. Àiïån thoaåi reáo vang caách mêëy gang
tay maâ töi khöng thïí cûã àöång àïí nhêëc maáy traã lúâi.
Töi cuäng khöng thïí múã miïång kïu cûáu. Töi nùçm
àoá vúái biïët bao súå haäi. Àöåt nhiïn, moåi viïåc àïìu
vûúåt quaá khaã nùng vaâ têìm kiïím soaát cuãa töi. Töi
hoaân toaân tónh taáo vaâ àau àúán khi nhêån thûác roä
tònh traång khoá khùn cuãa baãn thên. Luác àoá laâ 7 giúâ
30 saáng. Moåi ngûúâi àaä ài khoãi. Chó coân möåt mònh
töi thöi. Khöng hy voång coá ngûúâi vïì nhaâ trûúác
buöíi töëi. Biïët töi coá coân söëng túái luác êëy khöng?
Töi bùæt àêìu tûúãng tûúång tiïën trònh naây seä diïîn
ra nhû thïë naâo. Toaân böå dêy thêìn kinh vêån àöång
vaâ caãm xuác àaä bõ hoãng, coá thïí caã cú thïí cuãa töi
cuäng sùæp ngûng hoaåt àöång nöët. Viïåc hñt thúã àöëi
vúái töi caâng luác caâng khoá khùn... cho àïën khi töi
mêët dêìn yá thûác.
19

Haåt giöëng têm höìn

Àêìu oác töi nghô thêåt nhanh: Nïëu mònh hön mï
khi ngûúâi ta phaát hiïån ra, vaâ mònh khöng thïí phaãn
àöëi viïåc duy trò sûå söëng bùçng phûúng tiïån maáy
moác, thò moåi viïåc seä ra sao? Caái chïët àang lú lûãng
trïn àêìu khöng àaáng súå bùçng viïîn caãnh phaãi söëng
phuå thuöåc hoaân toaân vaâo loâng thûúng haåi vaâ thiïån
chñ cuãa ngûúâi khaác. Caãm giaác haäi huâng àeâ nùång
lïn töi. Coäi loâng traân àêìy nöîi xoát xa cho baãn thên.
Thïë röìi, tûâ têån sêu thùèm, möåt àiïìu gò àoá dêng lïn
giaânh quyïìn chuã àöång, nhû muöën noái: Àûâng than
vaän nûäa! Nïëu ngûúi khöng thïí lau nûúác muäi vaâ
chêåm nûúác mùæt, ngûúi seä ngheån thúã maâ chïët. Àêy
khöng phaãi laâ luác ngûúi thûúng xoát baãn thên. Haäy
duâng thúâi gian ñt oãi coân soát laåi àïí sùæp xïëp laåi moåi
thûá trong loâng. A... Bêy giúâ thò tònh caãm khöng thïí
laâm gò àûúåc. Chó coá sûå hiïíu biïët khön ngoan múái
mang laåi lúåi ñch. Töi bùæt àêìu nhòn kyä laåi cuöåc àúâi
mònh búãi vò dûúâng nhû sûå kïët thuác àang àïën gêìn.
Ngûúâi ta chuêín bõ chïët nhû thïë naâo – khi coân
tónh? Khöng phaãi möåt ngaây naâo àoá úã tuöíi giaâ, maâ
laâ luác naây, coá thïí chó trong vaâi giúâ nûäa. Töi böîng
naãy ra yá nghô "ùn nùn thuá töåi" nhû töi tûâng àûúåc
daåy khi coân nhoã, cêìu xin àûúåc tha thûá cho nhûäng
haânh vi sai traái cuãa töi.
Sau khi àiïím laåi àúâi mònh, töi caãm thêëy têm tû
nheå nhoäm laâm sao. Töi biïët àúâi mònh thêåt phong
phuá vúái nhiïìu kinh nghiïåm coá yá nghôa. Möåt söë rêët
vui, nhûng phêìn nhiïìu laâ àau buöìn. Tuy nhiïn,
àoá laâ möåt cuöåc àúâi àêìy ùæp sûå kiïån quan troång, vúái
20

Nhûäng àiïìu bònh dõ

nhiïìu thaách thûác vaâ nhiïìu cú höåi cho sûå phaát triïín
têm höìn. Töi coá thïí tha thûá cho caác khuyïët àiïím
to lúán cuãa mònh trûúác àêy.
Töi bùæt àêìu thêìm noái lúâi tûâ biïåt. Àêy laâ àiïìu
quaá àau loâng. Töi àaä gùæn boá vúái nhûäng ngûúâi töi
yïu. Vúái tònh caãm sêu àêåm, töi lùång leä chia tay
nhûäng ngûúâi thên thiïët nhêët. Töi ngaåc nhiïn khi
nhêån ra sao coá nhiïìu ngûúâi aãnh hûúãng àïën cuöåc
àúâi töi nhû vêåy. Töi bùæt àêìu hiïíu vïì möëi tûúng
quan lêîn nhau giûäa töi vúái hoå. Vaâo giêy phuát àoá,
töi caãm thêëy mònh dïî daâng yïu thûúng toaân thïë
giúái naây, cuâng têët caã moåi ngûúâi söëng trïn àoá.
Bïình böìng trïn ngoån soáng yïu thûúng vaâ chêëp
nhêån, caãm giaác cuãa töi laâ thïë naây: Àoá laâ möåt cuöåc
àúâi töët àeåp. Caãm giaác tï cûáng vaâ hön mï chiïëm
ngûå töi. Àêìu oác töi thanh thaãn hún bao giúâ hïët.
Moåi súå haäi vïì caái chïët àaä biïën mêët. Coá leä giúâ naây
mùåt trúâi àang lïn cao. Húi thúã töi yïëu dêìn vaâ nùång
nhoåc. Töi chúâ àoán tûã thêìn àïën vúái mònh. YÁ nghô
cuöëi cuâng cuãa töi laâ: Laåy Àûác Chuáa Trúâi, con xin
giao phoá linh höìn con vaâo tay ngûúâi.
Diïîn biïën cuãa mêëy tuêìn tiïëp theo hêìu nhû töi
khöng thïí nhúá àûúåc. Sau naây töi nghe noái, caác
àöìng nghiïåp àaä caãnh giaác hoãi thùm nhau khi
khöng thêëy töi àïën vaâo saáng thûá Hai höm àoá.
Hoå liïn laåc vúái chõ töi vaâ chõ êëy cuäng caãm thêëy
möåt àiïìu gò bêët öín. Khoaãng trûa höm àoá chõ
phaát hiïån ra töi. Mêëy ngaây àêìu tiïn, töi àûúåc
nùçm trong phoâng sùn soác àùåc biïåt, tònh traång rêët
21

Haåt giöëng têm höìn

nguy kõch. Sau àoá, töi àûúåc chuyïín sang khoa
phuåc höìi thêìn kinh.
Möåt chuyïín biïën lúán xaãy ra trong suöët saáu
thaáng töi nùçm yïn bêët àöång. Têm trñ töi thûúâng
xuyïn trûúåt vaâo möåt chiïìu hûúáng yá thûác khaác. Röìi
töi thûác tónh vúái sûå biïët ún vïì cuöåc söëng vaâ caãm
nhêån àûúåc muåc àñch söëng. Tuy nhiïn, vêîn coá möåt
àiïìu gò àoá àïí töi laâm – möåt àiïìu rêët khaác biïåt vúái
nhûäng gò töi àaä laâm trûúác àêy – möåt àiïìu töi coá thïí
laâm trïn chiïëc xe lùn, nïëu cêìn.
Hai nùm tiïëp theo daânh cho viïåc phuåc höìi sûác
khoãe. Qua höì sú bïånh aán, töi biïët mònh khöng thïí
lêåt àûúåc möåt trang saách, cêìm baân chaãi àaánh rùng,
nhêën nuát àiïån thoaåi, hoùåc tûå thûåc hiïån viïåc ùn
uöëng. Chên töi khöng thïí mang nöíi thên mònh. Vaâ
töi söëng àûúåc nhúâ möåt öëng thöng.
Sau nhiïìu thaáng aáp duång vêåt lyá trõ liïåu, öín àõnh
cöåt söëng, phuåc höìi cú thïí, nhûäng phûúng caách trõ
bïånh kïët húåp sûå nêng àúä àêìy tònh thûúng cuãa
nhûäng ngûúâi àöìng caãm, töi höìi phuåc nhanh hún
caã nhûäng chêín àoaán laåc quan nhêët. Coá thïí thêëy roä
àiïìu naây qua sûå thùm viïëng cuãa baác sô phoâng cêëp
cûáu. Baâ êëy noái:
- Töi àaä xem qua höì sú cuãa cö, vaâ töi thêëy cö höìi
phuåc thêåt àaáng kinh ngaåc, kïí tûâ tai naån caách àêy
hai nùm. Cö coá thïí traã lúâi vaâi cêu cho thoaã maän sûå
toâ moâ cuãa töi àûúåc khöng? Khi cö àûúåc àûa àïën
phoâng cêëp cûáu trong tònh traång chêën thûúng tuãy
söëng. Chuáng töi chó coá thïí laâm möîi möåt viïåc laâ giûä
22

Nhûäng àiïìu bònh dõ

ngûúâi cö bêët àöång vaâ cöë àõnh xûúng söëng àuáng võ
trñ. Coân laânh bïånh hay khöng laâ tuây cö. Cö àaä laâm
thïë naâo àaåt kïët quaã töët nhû vêåy?
Töi kïí cho baâ êëy nghe nhûäng gò traãi qua trong
loâng töi. Chó coân möåt ñt sûác lûåc, töi biïët mònh
khöng àûúåc hoang phñ möåt chuát naâo. Töi biïët
mònh phaãi tòm kiïëm àiïìu gò cöët loäi vaâ coá yá nghôa.
Töi hoåc àûúåc caách chêëp nhêån, caách lùæng nghe, vaâ
caách söëng. Cuöåc chaåm traán vúái tûã thêìn laâ möåt
tiïëng kïu thûác tónh trûúác cuöåc àúâi töi.
Àiïìu àoá liïn quan gò túái viïåc höìi phuåc cú thïí?
Coá chûá! Moåi thûá! Töi trúã nïn cúãi múã hún vaâ dïî
daâng chêëp nhêån thiïån chñ cuâng loâng trùæc êín cuãa
ngûúâi khaác. Cuâng vúái thuöëc chûäa bïånh thöng
thûúâng, töi cuäng duâng thïm caác phûúng phaáp
chûäa trõ höî trúå, tûâ viïåc chêm cûáu cho àïën moán
chaáo gaâ. Giúâ àêy, töi coá thïí tû vêën cho nhûäng ai
cêìn àïën sûå nêng àúä vïì mùåt tinh thêìn.
Qua viïåc laâm àoá, töi khuyïën khñch nhûäng
ngûúâi bònh thûúâng haäy söëng möåt cuöåc söëng cao
àeåp hún. Chiïëc xe lùn laâ möåt vêåt cuãa quaá khûá. Hêìu
nhû töi quïn hïët moåi thaách thûác coân laåi vïì thïí
chêët, vò cuöåc àúâi cuãa töi bùæt àêìu phong phuá hún vaâ
sêu sùæc hún. Nhûäng gò àûúåc xem laâ thêët baåi vúái
nhiïìu ngûúâi thò noá chó laâ möåt chûúáng ngaåi vêåt –
maâ Thûúång Àïë biïët rùçng töi coá thïí vûúåt qua.

23

Haåt giöëng têm höìn

Khöng bao giúâ
quaá muöån

C

hó bùçng möåt cuá hñch, ûúác mú caã àúâi töi àaä
àûúåc thûåc hiïån. ÚÃ àöå tuöíi saáu mûúi taám, töi töët
nghiïåp àaåi hoåc – vúái têëm bùçng danh dûå.
Àoá laâ möåt thaânh tûåu veã vang, nhûng khöng
keám phêìn ngoåt ngaâo cay àùæng. Töi àaä coá möåt cuöåc
hön nhên haånh phuác, luön àêìy ùæp nhûäng chuyïën
du lõch cuâng con caái vaâ baån beâ. Röìi chöìng töi qua
àúâi. Trûúác àêy töi chûa bao giúâ tûå mònh laâm àûúåc
àiïìu gò. Chûa bao giúâ.
Töi nhêån thêëy, hoùåc mònh coá thïí ngöìi nhaâ vaâ
khoác than vúái nöîi àau mêët maát, hoùåc mònh coá thïí
thûåc hiïån àiïìu gò àoá maâ mònh ao ûúác caã àúâi. Töi coá
thïí àùng kyá vaâo trûúâng àaåi hoåc.
Chûa bao giúâ töi coá möåt quyïët àõnh dïî súå
nhû vêåy.

24

Nhûäng àiïìu bònh dõ

Nhûng quyïët àõnh laâ möåt chuyïån, coân thûåc
hiïån noá laâ möåt chuyïån khaác. Ngaây àêìu tiïn àïën
trûúâng töi rêët lo lùæng. Khöng chó thïë, töi coân súå haäi
nûäa. Töi coá thïí tòm àûúåc haânh lang túái lúáp khöng?
Töi coá gêy khoá chõu cho moåi ngûúâi khöng? Caác
giaáo sû nghô töi chó vaâo hoåc chúi chúi phaãi khöng?
Töi coá khaã nùng hoåc nöíi hay khöng? Nïëu moåi
ngûúâi àïìu thöng minh hún töi thò sao?
Àïën cuöëi ngaây hoåc àêìu tiïn, töi mïåt baä ngûúâi.
Nhûng töi cuäng caãm thêëy phêën chêën. Töi biïët
mònh coá thïí hoåc nöíi. Niïìm vui àûúåc hoåc hoãi
nhûäng àiïìu múái laå giuáp töi vûúåt qua moåi khoá
khùn. Niïìm àam mï nghïå thuêåt dêîn dùæt töi àïën
vúái mön hoåc lõch sûã höåi hoåa. Thêåt sung sûúáng khi
ngaây naâo cuäng àûúåc nghe caác nhaâ chuyïn mön
giaãng daåy.
Möåt trong nhûäng niïìm vui bêët ngúâ laâ töi àûúåc
hoåc chung vúái caác sinh viïn khaác. Sûå khaác biïåt tuöíi
taác khöng thaânh vêën àïì, mùåc duâ luác àêìu töi coá húi
söëc khi boån treã cûá goåi töi bùçng tïn. Chuáng rêët vui
nhöån. Chuáng töi cuâng thaão luêån, cuâng hoåc têåp, vaâ
cuâng ài daåo vúái nhau. Thêåm chñ coá möåt cêåu coân
daåy töi caách duâng maáy vi tñnh. Àiïìu tuyïåt vúâi nhêët
laâ khöng ai noái nùng vïì cholesterol.
Töi cuäng àûúåc nhiïìu sûå quan têm tûâ caác thêìy cö
(àa söë àïìu àaáng tuöíi con töi). Töi cho rùçng hoå ñt
thêëy möåt sinh viïn naâo laåi haáo hûác vúái baâi giaãng
cuãa hoå nhû vêåy. Thúâi gian tiïëp tuåc tröi qua, nhiïìu
thêìy cö xem töi nhû möåt nguöìn cung cêëp thöng
25

Haåt giöëng têm höìn

tin. Vñ duå nhû trong giúâ lõch sûã, khöng ai biïët cuöåc
söëng gian khoá nhû thïë naâo trong suöët thúâi kyâ
Khuãng Hoaãng Kinh Tïë. Töi biïët. Vaâ töi àûúåc yïu
cêìu kïí laåi.
Nhûäng ngûúâi quen laåi nghô rùçng töi àiïn. Àöi
khi töi cuäng nghô mònh nhû vêåy. Kiïím tra, thi cûã,
nghiïn cûáu, hïët lúáp naây laåi vöåi vaä ài sang lúáp khaác
cho kõp giúâ, thïí xaác kiïåt quïå. Tuy nhiïn, nhûäng
àiïìu àoá khöng thïí ngùn caãn töi hoaân têët moåi yïu
cêìu cuãa chûúng trònh hoåc, kïí caã mön giaáo duåc thïí
chêët. Töi quyïët têm laâm bêët cûá viïåc gò àïí àaåt maãnh
bùçng töët nghiïåp.
Caác con gaái cuãa töi höî trúå viïåc hoåc têåp cuãa töi
rêët nhiïìu. Chuáng giuáp àúä töi laâm baâi têåp, chuáng
an uãi khi töi than phiïìn vïì võ giaáo sû khoá tñnh, vaâ
chuáng khuyïn töi àûâng quaá lo lùæng vïì àiïím söë.
Ngoaâi viïåc hoåc têåp trong lúáp, töi coân tham gia
caác chuyïën ài tham quan cuãa nhaâ trûúâng vaâo muâa
heâ. Möåt chuyïën àûa chuáng töi àïën caác nûúác úã
vuâng Àöng Êu (trûúác khi chuã nghôa Cöång Saãn tan
raä), möåt chuyïën khaác àûa chuáng töi ài tham khaão
vïì höåi hoåa úã YÁ. Töi thûúâng ài du lõch vúái chöìng rêët
nhiïìu, nhûng chûa bao giúâ töi ài möåt mònh.
Chuyïën ài möåt mònh àêìu tiïn laâm töi súå. Tuy vêåy,
töi àaä gùåp nhûäng con ngûúâi tuyïåt vúâi, dang röång
àöi caánh vûäng vaâng ra àïí che chúã töi. Tûâ àoá, töi
vûúåt thïm möåt bêåc nûäa trong cuöåc söëng tûå lêåp.
Töi khöng hïì biïët rùçng trûúâng àaåi hoåc seä cung
cêëp cho töi nhûäng kiïën thûác khöng àïën tûâ saách vúã.
26

Nhûäng àiïìu bònh dõ

Höìi tûúãng laåi, töi nhêån thêëy viïåc ài hoåc giûä cho töi
tuöíi treã. Töi khöng bao giúâ buöìn chaán. Töi àûúåc
tiïëp cêån vúái tû tûúãng vaâ quan àiïím múái meã.
Nhûng quan troång nhêët, töi coá àûúåc sûå tûå tin, töi
biïët tûå mònh coá thïí hoaân thaânh àûúåc moåi viïåc.
Vaâo ngaây trûúác khi chöìng töi qua àúâi, öng êëy
hoãi töi coá muöën quay laåi trûúâng àaåi hoåc hay
khöng. Öng êëy baão töi cûá tiïëp tuåc cuöåc söëng vaâ
hoaân thaânh ûúác mú. Böën nùm sau, trong ngaây lïî
töët nghiïåp, töi bûúác lïn buåc sên khêëu vaâ nhêån
bùçng töët nghiïåp. Töi coá thïí caãm thêëy öng êëy àang
àûáng dêåy vöî tay chuác mûâng töi.

27

Haåt giöëng têm höìn

Buöíi phoãng vêën
Àïí möåt caái múái bùæt àêìu,
möåt caái cuä phaãi chêëm dûát.
...