Stephen R. Covey tuyển chọn và giới thiệu

11

Những trải nghiệm
cuộc sống

Công Ty Samsung Trân trọng gửi đến bạn cuốn sách này.

Phiên bản ebook này được thực hiện theo bản quyền xuất bản và phát hành ấn bản
tiếng Việt của công ty First News - Trí Việt với sự tài trợ độc quyền của công ty TNHH
Samsung Electronics Việt Nam. Tác phẩm này không được chuyển dạng sang bất kỳ
hình thức nào hay sử dụng cho bất kỳ mục đích thương mại nào.

Original title:
EVERYDAY GREATNESS: INSPIRATION FOR A
MEANINGFUL LIFE

by Stephen R. Covey, David L. Hatch

Copyright © 2006 by FranklinCovey Co.,
and The Reader's Digest Association, Inc.
Vietnamese Edition Copyright © 2010 by First News - Tri Viet.
All rights reserved. This licensed work published under license.

EVERYDAY GREATNESS
– HẠT GIỐNG TÂM HỒN: NHỮNG TRẢI NGHIỆM

CUỘC SỐNG –
Công ty First News – Trí Việt giữ bản quyền xuất bản và phát
hành ấn bản tiếng Việt trên toàn thế giới theo hợp đồng chuyển
giao bản quyền với Thomas Nelson, Inc.
Bất cứ sự sao chép nào không được sự đồng ý của First News và
Thomas Nelson đều là bất hợp pháp và vi phạm Luật Xuất bản
Việt Nam, Luật Bản quyền Quốc tế và Công ước Bảo hộ Bản
quyền Sở hữu Trí tuệ Berne.

CÔNG TY VĂN HÓA SÁNG TẠO TRÍ VIỆT - FIRST NEWS

11 H Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh
Tel: (84.8) 38227979 - 38227980 - 38233859 - 38233860
Fax: (84.8) 38224560; Email: triviet@firstnews.com.vn
Website: www.firstnews.com.vn

Nhiều tác giả

Stephen R. Covey
tuyển chọn và giới thiệu

Những Trải Nghiệm Cuộc Sống

11
Biên dịch:

Thu Trang - Minh Tươi

First News
NHÀ XUẤT BẢN TỔNG HỢP TP. HỒ CHÍ MINH

“Thân tặng tất cả những người đang trăn trở, đang
vượt qua những khó khăn, thử thách tinh thần và luôn
giữ vững niềm tin để tìm được hạnh phúc cuộc sống,
để đạt được ước mơ của mình.”

- First News

Các sáng tác bài dịch cộng tác của bạn đọc về các
chủ đề Sống Đẹp (tâm hồn cao thượng, gương vượt
khó, những cảm xúc sâu sắc về cuộc sống, tình bạn,
tình yêu...) cho các tập Hạt Giống Tâm Hồn tiếp
theo xin gửi về:
hạt giống tâm hồn - first news
11H Nguyễn Thị Minh Khai, Q.1, TP. HCM
Tel: 38227979 - 38227980
Fax: (08) 38224560
Email: firstnews@firstnews.com.vn
Web: www.firstnews.com.vn

Lời giới thiệu
Tôi là một người may mắn!
Sống trong một thế giới đầy biến động, với
những cuộc khủng hoảng, chết chóc và thở than,
tôi thấy mình thật may mắn khi hàng ngày được
gặp gỡ với rất nhiều cá nhân trên khắp thế giới. Họ
là những người đã dùng cuộc sống của mình để
chứng minh rằng thế giới quanh ta vẫn thật đáng
quý, đáng yêu.
Giữa lúc chúng ta phải nghe quá nhiều những
vụ bê bối của các doanh nghiệp và tình trạng suy
đồi đạo đức trong kinh doanh, tôi thấy mình thật
may mắn khi quen biết nhiều nhà lãnh đạo cấp
quốc gia, chủ tịch các tập đoàn và các tư vấn viên
đạo đức, liêm chính.
Sống trong thế kỷ khi mà tội ác, chiến tranh,
thiên tai và dịch bệnh luôn rình rập, đe dọa, tôi cảm
thấy mình thật may mắn khi được làm việc cùng các
nhà hành pháp, các chuyên gia trong lĩnh vực quân
sự, các nhà lãnh đạo, các giáo sư bác sĩ sẵn lòng
cống hiến cho mọi người.
Sống trong thời đại khi mà tình phụ tử và mối
5

Hạt giống tâm hồn

ràng buộc gia đình đang bị đe dọa nghiêm trọng,
tôi cảm thấy mình thật may mắn khi biết những
người cha tận tụy, những người mẹ bao dung đang
từng ngày từng đêm nỗ lực hết sức mình cho sự
lớn khôn cả về thể chất lẫn tâm hồn của con cái.
Và trong một kỷ nguyên nơi trường học và giới
trẻ tồn tại đầy những tệ nạn xã hội, tôi cảm thấy
mình thật may mắn khi được gần gũi những giáo
viên nhiệt tâm, những thanh niên tài năng, tất cả
đều giàu có cả về tri thức và tấm lòng, hàng ngày
họ vẫn đang miệt mài tạo nên sự thay đổi - theo
một cách riêng.
Quả thực, tôi cảm thấy mình may mắn khi có
cơ hội gặp gỡ những con người như thế trên mọi
nẻo đời. Chính họ đã mang đến cho tôi niềm tin
rằng ở bất cứ nơi đâu trên trái đất này vẫn luôn
hiện diện những con người giàu lòng nhân hậu,
không ngừng dấn thân, cống hiến cho đời. Họ
chính là nguồn cảm hứng bất tận của tôi. Và tôi
đang muốn truyền nguồn cảm hứng đó đến bạn
qua tập sách này.
Mà rất có thể, bạn cũng là một người trong số
họ.
- STEPHEN R. COVEY

6

Những trải nghiệm cuộc sống

Bài học
trong giây lát
Không có gì đáng quý hơn
một đôi tai lắng nghe đồng cảm.
- Frank Tyger

Là một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình, tôi

không thuộc mẫu người biết nói năng ngọt
ngào, bay bướm. Tôi có thể hàn gắn mọi thứ
bằng đôi tay nhưng để nói ra bằng lời, với tôi
chẳng dễ chút nào.

Có lẽ một phần đó cũng là do tính chất nghề
nghiệp của tôi. Trong bốn năm làm việc tại bệnh
viện Mayo ở Rochester, Minnesota, những thứ
chiếm trọn tâm trí tôi đó là con dao mổ, phòng
mổ, những ca cấp cứu, ánh đèn đỏ hú giục liên
hồi. Chúng tôi phục hồi lại đầu gối, nối lại các
đoạn xương giúp người bệnh lành lặn trở lại.
7

Hạt giống tâm hồn

Vợ tôi - Patti, hiểu rằng tôi lựa chọn nghề y
là vì muốn giúp người khác. Tuy nhiên, trong
quá trình làm việc, chính những bệnh nhân lại
mang đến cho tôi nhiều bài học bất ngờ.
Tôi vẫn còn nhớ một ca cấp cứu trong phiên
trực đêm vào năm đào tạo thứ ba của tôi. Một
thằng bé năm tuổi bị gãy cổ tay do ngã từ
giường ngủ xuống. Tôi lầm bầm: “Sao không
phải là một tai nạn khác!”. Dường như năm
nay Rochester toàn những trường hợp trẻ em bị
gãy tay thì phải. Từ phòng trực, tôi chậm chạp
lê bước xuống phòng cấp cứu, cầm tấm bảng
ghi tên bệnh nhân lên rồi đi thẳng tới nơi bệnh
nhân đang chờ.
Thằng bé nằm trong lòng cha và rấm rứt
khóc. Nó mặc bộ đồ ngủ in hình Vịt Donald,
trong lòng ôm khư khư một con thú bông đã
sờn rách trông giống như chú chó Goofy. Cổ tay
bên trái của nó bị bẻ ngoặt về sau thành một
góc bốn mươi lăm độ. Tôi tự giới thiệu mình với
cha thằng bé rồi quay sang hỏi nó về chuyện đã
xảy ra, nhưng thằng bé không trả lời và thậm
chí cũng chẳng thèm nhìn tôi. Nó chỉ rúc sâu
hơn vào cánh tay cha.
8

Những trải nghiệm cuộc sống

Tôi là người không mấy kiên nhẫn. Tôi biết
việc sắp tới mình phải làm là gì và sẽ tốn bao
nhiêu thời gian. Còn rất nhiều việc khác đang
chờ đợi tôi. Vì thế, tôi chẳng buồn để tâm đến
việc nói chuyện tiếp với thằng bé mà ngay lập
tức đưa nó đi chụp X quang.
Năm phút sau, chuyên viên chụp X quang
đã có mặt. Cô ấy ngồi xuống trước mặt thằng bé
và nhẹ nhàng hỏi nó: “Ôi Danny, cháu bị đau
hả cháu ngoan?”.
Khi thằng bé ngước mắt nhìn cô ấy, đôi mắt
nó rưng rưng: “Cháu bị ngã khỏi giường”.
Cô ấy đưa tay nựng nhẹ vào má thằng bé rồi
nói: “Ôi, vậy thì thật là tệ. Được rồi, bây giờ cô
sẽ chụp tay cho cháu rồi vị bác sĩ tốt bụng này
sẽ giúp cháu làm nó lành lại. Cháu có muốn cô
chụp cho cháu một bức hình của Goofy không?”.
Danny liền gật đầu.
Tôi đứng ở góc phòng, lòng băn khoăn tại
sao đứa trẻ này lại nói chuyện với chuyên viên
chụp X quang mà không phải là tôi - bác sĩ
chính của nó. Trong khi cô nhân viên tiếp tục
ngọt ngào với thằng bé, tôi thầm nghĩ “Thật là
lãng phí thời gian!”. Một lúc sau, cô ấy mới đi
9

Hạt giống tâm hồn

chuẩn bị máy móc và bắt đầu chụp. Rồi cô ấy
đặt Goofy lên một chiếc hộp đựng phim và chụp
luôn cho con thú bông đó.
Trong lúc chờ đợi kết quả chụp X quang, tôi
đưa thằng bé tới phòng mổ rồi gọi cho Bonnie bác sĩ gây mê và John “Ski” Kowalski - bác sĩ bó
bột, và bảo anh ấy gặp tôi trong phòng bó bột.
Kết quả chụp X quang cho thấy tay thằng bé
bị gãy và trật khớp xương nghiêm trọng. Nhưng
thằng bé có vẻ không mấy quan tâm đến điều
đó. Nó đang chăm chú nhìn ngó tấm hình chiếu
chỉ một màu xám nhạt của con Goofy được đặt
đối diện với tấm phim màu đen. Tôi bảo cha
mẹ cậu bé rằng chỗ gãy của nó phải nắn lại mới
được. Và cách ít đau đớn nhất để làm việc đó là
phải gây mê hoàn toàn. Tôi cũng nói rằng, theo
tôi thì không cần thiết phải mổ. Tôi có thể đưa
những khớp xương ấy trở lại như cũ, sau đó bó
bột cho thằng bé.
Chúng tôi đưa Danny lên phòng bó bột và
chờ mười lăm phút để chuyên viên gây mê tới.
Ski vẫn lặng lẽ và thành thạo như mọi khi, anh
ấy dở vật dụng ra rồi bắt đầu lựa cuộn thạch
cao mà chúng tôi cần. Cô Bonnie cũng tới để
10

Những trải nghiệm cuộc sống

giúp thằng bé ngủ thiếp đi, rồi cô ấy gật đầu ra
hiệu cho tôi bắt đầu.
Tôi ngả cổ tay thằng bé xuống chín mươi
độ, rồi áp dụng phương pháp điều trị bằng cách
kéo giãn tay liên tục để duỗi phần bị gãy ra,
trong khi Ski cầm cánh tay thằng bé. Sau đó,
tôi tăng lực để nâng phần xương đang bị trật đủ
độ để tôi có thể luồn ngón tay cái bên trái của
mình xuống bên dưới các khớp xương, sau đó
đẩy phần xương bị gẫy phía trên, rồi đẩy tất cả
lên cùng lúc. Tôi nghe thấy tiếng kêu răng rắc
khi các khớp xương trở lại vị trí ban đầu.
Ca nắn xương của tôi diễn ra thật hoàn hảo.
Tôi đã quá thành thạo trong những trường hợp
thế này. Có như thế tôi mới có mặt ở đây chứ.
Bây giờ tôi chỉ cần bó bột cho thằng bé nữa là
xong.
Ski nâng cánh tay thằng bé để tôi bắt đầu
bó bột xung quanh chỗ gãy. Bỗng nhiên tôi bắt
gặp một vết xăm màu xanh bên dưới chiếc áo
của Ski. “Này Ski, số 28 có nghĩa là gì vậy?” Tôi hỏi và chỉ vào vết xăm.
“Đó là tên trung đoàn của tôi. Bộ binh 28.
Tôi đã từng là y tá quân y ở Việt Nam.” - Ski
11

Hạt giống tâm hồn

lặng lẽ trả lời. Trước nay anh chưa bao giờ nói
về điều này.
Trong khi tôi tiếp tục ốp thạch cao hết lớp
này tới lớp khác vào cánh tay cho thằng bé, Ski
đã kể cho tôi nghe về thời gian anh ấy ở Việt
Nam.
- Nơi đó chẳng khác nào địa ngục, bác sĩ
ạ. Tôi đã chứng kiến rất nhiều người bị thiêu
sống, bị đánh đập dã man hoặc bị bắn tan xác.
Ngày này qua ngày khác, tôi thường xuyên phải
băng bó và nẹp xương. Sau một thời gian, tôi có
thể làm những việc này rất chuyên nghiệp. Tôi
không muốn nghĩ về nó một chút nào nữa. Tôi
chỉ muốn làm cho xong và về nhà thôi.
- Ừ, tôi hiểu ý anh muốn nói. - Tôi thì thầm.
- Nhưng tôi đã sai bác sĩ ạ. Tôi đã quên
rằng những bệnh nhân này không chỉ cần sự
cứu giúp của tôi mà còn muốn tôi quan tâm tới
họ. Công việc không chỉ gói gọn trong việc băng
bó vết thương hay những việc chúng ta đang
làm ở đây ngày hôm nay - phục hồi những khớp
xương.
“Dĩ nhiên, công việc của chúng tôi là phục
hồi những khớp xương rồi. Không phải đó là lý
12

Những trải nghiệm cuộc sống

do người cha này đã đưa cậu con trai tới phòng
cấp cứu sao? Đó không phải là công việc chính
của tôi sao?”. Rồi tôi chợt hiểu ra. Khi tay tôi
lướt trên bề mặt lớp thạch cao phủ trên tay
thằng bé để vuốt phẳng lớp cuối cùng, tôi đã
xúc động tự nhủ: “Mày quả là ngốc. Mày đã
quên mất điều quan trọng nhất!”.
Chắc hẳn Ski đã rất băn khoăn rằng chuyện
gì đang xảy ra với chuyên gia lạnh lùng là tôi
khi tôi vẫn đứng đó để bọc cao su lên lớp bột
khô thay vì chạy tới phòng kỹ thuật để hoàn tất
các phim chụp. Tôi đã im lặng khi Ski đề xuất
chụp X quang cho thằng bé thêm lần nữa để
chắc chắn là chỗ gãy đã được nắn lại hoàn hảo.
Không biết tự lúc nào, tôi đã tự biến bản
thân thành cái máy vô cảm chỉ biết làm việc
theo nguyên tắc mà quên lương tâm của người
thầy thuốc. Tôi đã để sự thực dụng lấn át cảm
xúc của mình. Thậm chí, một chuyên viên chụp
X quang cũng biết cách làm cho một đứa bé
bị thương hiểu rằng nó được quan tâm. Trong
khi đó, tất cả những việc tôi làm chỉ là giục giã
thằng bé mau lên để đưa nó đi thực hiện công
đoạn kế tiếp.
13

Hạt giống tâm hồn

Chúng tôi nhận được phim chụp sau năm
phút và cùng kiểm tra lại vết thương trên tấm
hình chiếu.
- Vị trí khớp rất hoàn hảo bác sĩ ạ - vẫn như
mọi khi.
Câu nói của Ski khiến tôi không khỏi chạnh
lòng. Tại sao trước kia tôi lại không nhận ra sự
châm chọc trong giọng nói của anh ấy nhỉ?
- Cô không cần đánh thức thằng bé dậy đâu,
Bonnie ạ. - Tôi nói nhỏ với bác sĩ gây mê.
Khi Danny bắt đầu thức giấc, chúng tôi giúp
thằng bé cảm thấy dễ chịu hơn. Tôi đã lấy con
Goofy và bọc một miếng thạch cao nhỏ quanh tay
của chú chó bông. Tôi tạo hình một cái dây nhỏ từ
một vài mẩu giấy rồi quàng lên cổ con chó.
- Đừng sợ, Danny ạ. Chúng ta đã xong hết
rồi. Cánh tay của cháu cũng khỏi rồi. Và nhìn
này, chúng ta đang chữa trị cho Goofy nữa đấy!
- Tôi nói khi mi mắt thằng bé dần mở ra và
chầm chậm nhìn quanh.
Thằng bé nâng cánh tay lành lặn lên. Nó
lấy con Goofy lại từ tay tôi.
- Cháu muốn gặp mẹ. - Thằng bé nói mà đôi
môi run run.
14

Những trải nghiệm cuộc sống

- Cháu ổn rồi mà, cháu ngoan. Chỉ một lúc
nữa thôi là ta có thể cho cháu và Goofy về nhà.
- Tôi lặp lại.
Tôi lấy bảng ghi tên bệnh nhân và lần
tìm tên thằng bé. Daniel Oestmann, ở Byton,
Minnesota. Trước đó, tôi đã không biết họ tên
đầy đủ của nó. Tôi lau khô vết thạch cao còn
dính trên tay mình, cầm lên kết quả chụp X
quang rồi đi gặp cha mẹ thằng bé.
- Chào ông bà Oestmann, Danny ổn rồi.
Mọi thứ đều tốt. Chỗ xương gãy đã được nắn
lại đúng vị trí. Thằng bé có thể về nhà vào tối
nay. - Tôi nói.
- Bác sĩ có cần phải mổ không?
- Không ông ạ. Tôi đã nắn lại xương mà
không cần mổ.
Gương mặt cha mẹ thằng bé giãn hẳn ra. Từ
khi nào tôi không nhận ra những niềm hạnh
phúc ngọt ngào mà bình dị như thế? Từ khi nào
tôi trở nên thiếu nhẫn nại khi thông báo tin tức
cho thân nhân người bệnh và chỉ muốn mau
chóng quay lưng bước đi?
- Mời ông bà ngồi. - Tôi nói rồi chỉ vào băng
ghế đằng sau họ.
15

Hạt giống tâm hồn

Tôi ngồi cùng gia đình Oestmann khoảng
mười lăm phút. Họ kể với tôi rằng họ có hai đứa
con nữa, một đứa 10 tuổi còn một đứa 12 tuổi.
- Vậy Danny là con út ở nhà à? - Tôi hỏi bà
Oestmann.
- Vâng thưa bác sĩ. Nancy nghĩ là trái đất
thay đổi từng ngày cùng sự lớn lên của thằng
bé. - Ông Oestmann nói trước khi vợ kịp trả lời.
Bà chỉ mỉm cười xấu hổ.
Tôi nhắc họ những điều nên tránh, chỉ dẫn
họ phải chụp X quang lần nữa, đồng thời căn
dặn họ cứ gọi điện tới nếu có điều gì thắc mắc.
Rồi tôi bảo là tôi sẽ hỏi các y tá xem có thể cho
họ gặp Danny một lát không. Họ đứng dậy và
nắm lấy tay tôi. Bà Oestmann nói: “Cảm ơn bác
sĩ. Cảm ơn anh nhiều lắm!”.
Đến lúc đó, tôi mới thanh thản nói lời chào
tạm biệt cha mẹ thằng bé.
Ca trực đêm này đã cho tôi một bài học giá
trị. Sau khi nói chuyện với các y tá, tôi đi tới
phòng bó bột. Ở đó, tôi còn nợ lời cảm ơn với
một người.
- Michael J. Collins, M.D.
16

Những trải nghiệm cuộc sống

Thông điệp từ
vườn cây thích
Nghịch cảnh là cơ hội
kiểm nghiệm bản thân.
Không có nghịch cảnh,
người ta khó có thể biết mình
là người như thế nào.
- Henry Fielding

Tôi biết ông là một người thông thái, nên

việc ông sẵn sàng chào đón nếu tôi tới New
England như ông nói thì quả thực là điều tôi
không ngờ tới.
Nhiều năm trước, tôi từng tham dự các buổi
thuyết giảng của ông và gần đây tôi cũng đọc
một số sách của ông. Mục đích lớn nhất trong
chuyến viếng thăm lần này là tôi hy vọng rằng
sự thông thái của ông sẽ giúp tôi dịu bớt nỗi
sầu muộn đang giày vò khiến cuộc sống của
17

Hạt giống tâm hồn

tôi chìm trong tăm tối. Những mất mát về tài
chính cùng sự bất lực của tuổi già đã mang đi
hết thảy những hương vị tuyệt vời trong cuộc
sống của tôi.
Vào một ngày cuối đông, tiết trời trong
lành, tôi gặp ông ở trang trại gần Corinth,
Vermont. Người đàn ông ấy sống chan hòa giữa
những cánh đồng và vùng rừng núi phủ đầy
tuyết trắng. Sau nhiều năm miệt mài viết sách,
thuyết giảng và giúp đỡ mọi người với cương
vị một “bác sĩ tâm hồn”, giờ đây, Edgar N.
Jackson đang vận dụng nghị lực và sự hiểu biết
vào cuộc sống của chính mình. Sau một tai nạn
khủng khiếp, ông bị liệt nửa người bên phải và
không thể nói.
Các kết quả chẩn đoán ban đầu của ông đều
rất xấu. Người ta báo cho Estelle - người vợ 53
tuổi của ông rằng ông sẽ không bao giờ nói được
nữa. Nhưng chỉ trong vài tuần ngắn ngủi, bằng
nghị lực phi thường, khả năng nói của ông đã
được cải thiện đáng kể. Không dừng lại ở đó,
ông quyết tâm phải vượt qua những hạn chế
của chính mình.
Khi trông thấy tôi, ông vui vẻ tiếp đón. Ông
18

Những trải nghiệm cuộc sống

có chiều cao trung bình nhưng người đối diện
có thể cảm nhận từ ông một điều gì đó rất khác
biệt. Ông đi lại chậm chạp với sự trợ giúp của
chiếc gậy cầm tay, tuy nhiên mắt ông vẫn rất
tinh tường. Ông dẫn tôi tới phòng làm việc.
Trong phòng xếp đầy những sách, mới có cũ có,
tất cả đều xếp xung quanh một chiếc bàn, trên
đó còn có một chiếc máy vi tính, những tập giấy
và tạp chí.
Ông nói rất vui khi biết những cuốn sách
của ông có thể giúp ích cho tôi. Tôi cũng thừa
nhận chúng đã cho tôi những bài học quý giá,
giúp tôi vượt lên những khó khăn trong cuộc
sống. Tuy nhiên, nỗi đau cũ chưa qua, những
phiền muộn mới lại đến. Chúng khiến tôi rơi
vào bế tắc và mệt mỏi, không sao thoát ra được.
- Xét ở một góc độ nào đó, cậu là mẫu người
tự đẩy bản thân vào cái bóng của những chuyện
buồn. - Ông nói. - Tâm trạng bi quan chính là
mấu chốt trong vấn đề của cậu. Đối diện với
những điều không theo ý muốn, cậu có thể than
khóc hay tiếc nuối nhưng sau đó, cần phải biết
chấp nhận. Chỉ có như vậy, cậu mới thanh thản
vượt qua.
19

Hạt giống tâm hồn

Ông cũng nói thêm rằng nếu quá cố chấp,
người ta sẽ càng bị vùi lấp trong nỗi buồn, và
rồi cuộc sống sẽ chỉ còn là một chuỗi những
tháng ngày chán nản, tâm trí bất an. Ngược
lại, những người biết biến mất mát thành hành
động sẽ tìm thấy cho mình sự nhạy bén và niềm
tin mãnh liệt.
- Đó là lý do tại sao người ta vẫn khuyên
rằng bạn nên chia sẻ cảm xúc và bày tỏ suy
nghĩ của mình. Có như thế, bạn mới sớm dịu
bớt buồn đau để tâm hồn được khuây khỏa. Tôi
cho cậu xem thứ này.
Ông nói rồi chỉ về hướng những cây thích
trơ trụi ngoài cửa sổ. Những đợt gió thổi mạnh
như muốn bẻ gãy những cành cây cằn cỗi. Đám
tuyết dày bao phủ từ hôm qua rơi xuống lả tả.
Người chủ cũ đã trồng những cây thích này để
rào quanh đồng cỏ rộng ba mẫu.
Chúng tôi bước từng bước chậm chạp ra
ngoài đồng cỏ, tuyết lạo xạo dưới chân. Vào
mùa hè, dải đất này trải rộng nhấp nhô sỏi đá
và ngập tràn hoa cỏ dại; nhưng giờ đây, hết thảy
cỏ cây đều khoác màu áo úa vàng và khô héo do
sự tàn hại của sương giá. Và rồi tôi bỗng nhận
20

Những trải nghiệm cuộc sống

ra trên mỗi thân cây thích to lớn là những sợi
dây thép gai cũ cứa vào sâu đến giữa thân.
- Sáu mươi năm trước, người chủ trồng loại
cây này cốt để làm hàng rào cho đồng cỏ và
cũng là để tiết kiệm công sức đào hố chôn cột
hàng rào. Với những cây non, dây thép gai bám
chặt rồi chọc vào lớp vỏ mềm yếu quả là nỗi đau
không gì sánh được. Một số cây học cách thích
nghi trong khi một số cây khác lại tìm cách
chống chọi. Cậu thấy đấy, dây thép gai đã được
chấp nhận và trở thành một phần cuộc sống
của chúng - nhưng với cây đằng kia thì lại khác.
Ông chỉ tay về phía một cây thích già bị
biến dạng trầm trọng vì dây thép gai.
- Tại sao cây này chống lại hàng rào thép
gai để rồi tự chuốc lấy đớn đau vào mình, trong
khi nó có thể làm chủ thay vì là nạn nhân của
mớ dây thép ấy?
Trong lúc chúng tôi quay vào nhà, ông điềm
đạm nói:
- Tôi đã nghĩ rất nhiều về vườn cây này. Sức
mạnh nào giúp chúng vượt qua nỗi đau bị dây
thép gai đâm xuyên chứ không để bản thân bị
biến dạng? Tương tự, làm thế nào người ta có
21

Hạt giống tâm hồn

thể biến nỗi buồn đau thành sức mạnh thay vì
để nó hủy hoại cả cuộc sống của mình?
Edgar thừa nhận rằng ông không thể giải
thích nổi những chuyện đã xảy đến với vườn
cây thích. Ông nói tiếp:
- Nhưng với con người, mọi chuyện có thể
giải thích dễ dàng hơn nhiều. Có rất nhiều cách
giúp người ta vượt qua nghịch cảnh và giải tỏa
nỗi buồn. Trước hết, hãy cố gắng giữ cho mình
một thái độ lạc quan. Sau đó, hãy rũ bỏ những
thù oán hiềm khích chất chứa trong lòng. Và
có lẽ điều quan trọng nhất là phải cố gắng yêu
thương chính mình. Điều đó không đơn giản.
Người ta có rất nhiều thời gian cho bản thân,
cũng bởi vậy mà họ thường có xu hướng soi xét
mình thái quá. Đôi khi, chúng ta cần phải biết
tự hài lòng và biết tha thứ cho những lầm lỗi
của bản thân.
Nếu chúng ta biết cách kiểm soát nỗi đau
của mình, nếu chúng ta giúp bản thân giải tỏa
hoàn toàn những phiền muộn thì những dây
thép gai kia sẽ không thể chiến thắng. Chúng
ta có thể vượt qua bất cứ nỗi đau nào và lạc
quan tận hưởng cuộc sống này.
22

Những trải nghiệm cuộc sống

Estelle xuất hiện với một miếng bánh táo
và một tách cà phê trên tay. Edgar nhìn vợ mỉm
cười và nói:
- Tôi sẽ cố gắng tận hưởng hết niềm vui của
cuộc đời, tìm kiếm tri thức mới, bạn bè mới, trải
nghiệm mới.
Nói rồi, ông liếc nhìn chiếc máy tính mới
và một chồng sách mới đặt trên bàn. Ông đang
thực hiện điều đó trong chính cuộc sống của
mình. Dù vẫn buồn vì bị liệt một nửa người
nhưng ông không muốn mình là người thua
cuộc.
- Chúng ta có thể viện cớ những điều không
may mình gặp phải để bỏ cuộc, hoặc chúng ta
có thể chấp nhận nó để tìm cho mình một cơ hội
mới - một sự hồi sinh.
Ông lại liếc nhìn đồng cỏ phủ đầy tuyết
trắng bên kia con đường, trầm giọng:
- Cậu có vấn đề của cậu. Tôi có nỗi buồn của
tôi. Tôi sẽ tiếp tục công việc của tôi nếu cậu tiếp
tục công việc của cậu.
- Cảm ơn ông, tôi sẽ làm như thế! - Tôi hứa
rồi chúng tôi bắt tay nhau. Đó là thỏa thuận
giữa chúng tôi. Bỗng nhiên, tôi cảm thấy như
23

Hạt giống tâm hồn

mình vừa được đón nhận thêm một điều gì đó
thật mới mẻ. Và giờ đây tôi đã có định hướng để
vượt qua tất cả.
Khi lái xe xuống thung lũng, tôi nhìn lướt
qua trang trại của Edgar giữa đồng cỏ phủ đầy
tuyết trắng. Gió đang đùa nghịch trên những
ngọn cây thích. Và chính ở những rặng cây bí
ẩn ấy, tôi đã tìm được bài học giá trị cho mình.
- Edward Ziegler

24

Những trải nghiệm cuộc sống

Đối thủ đáng gờm
Thế giới đầy những khó khăn
nhưng cũng có biết bao con người nghị lực,
sẵn sàng vượt qua những khó khăn ấy.
- Helen Keller

Kyle Maynard đang ra sức cố gắng để

không thua nhân viên của Six Flags(1). Trong
nhiều năm qua, cậu đã phát triển được một số
kỹ năng rất đáng nể, từ biểu diễn nghệ thuật
tới việc thể hiện kỳ tích về sức mạnh như hít
đất thật nhiều lần. Nhưng nhân viên điều hành
trượt vẫn không thay đổi ý kiến. Bằng mọi cách,
anh ta không thể để Kyle lên đường trượt bởi vì
khi nhìn Kyle, anh ta chẳng thấy ở cậu tố chất
(1) Six Flags, Inc. là một trong những công viên giải trí lớn nhất
thế giới nếu xét trên chất lượng của các thành viên. Công ty này
đang duy trì 21 công viên nhỏ đặt khắp Bắc Mỹ, gồm công viên
giải trí, công viên nước và trung tâm giải trí gia đình.  
 

25

Hạt giống tâm hồn

nào của một vận động viên ngôi sao hay một
vận động viên có kỹ năng. Anh ta chỉ thấy một
vụ kiện tụng đang hiện lên trước mắt và trong
danh sách các bị đơn, ngay dưới tên của công
viên giải trí, anh ta thấy tên của chính mình. Vì
thế, Kyle đừng hy vọng là có cơ hội.
Trước mặt hơn 200 khán giả tại công viên
lúc bấy giờ, Kyle đã thách thức: “Quý vị hãy
tìm giúp tôi nam nhân viên vạm vỡ nhất ở đây
và nếu anh ta có thể ngăn tôi không lên đường
trượt này thì tôi mới không lên”.
Nếu là những người hoàn toàn xa lạ, có thể
lời thách thức ấy thật lố bịch, thậm chí người
ta còn hoàn toàn đồng tình với quyết định của
nhân viên Six Flags.
Dù thế nào chăng nữa, Kyle Maynard cũng
chỉ cao chưa đầy 90 centimet. Cậu đang đứng
kế chiếc xe lăn. Cánh tay cậu bị cụt từ khuỷu
trở xuống, còn đôi chân thì teo tóp. Một người
có hình dạng như thế làm sao có thể ngồi an
toàn trong dây bảo hiểm?
Nhưng, nếu bạn là Kyle Maynard hoặc một
trong những người bạn của cậu ấy thì chẳng có
gì buồn cười hơn khi bạn cho rằng Kyle không
26

Những trải nghiệm cuộc sống

thể đi tàu trượt. Và bạn sẽ hy vọng rằng thử
thách này sẽ không được thực hiện vì thương
cho chính nhân viên phải ra thi đấu với Kyle
kia. Bởi một khi bạn đã bước vào thế giới của
Kyle Maynard, bạn sẽ nhận ra rằng khuyết tật
không đồng nghĩa với bất lực.
Khi Anita Maynard mang thai đứa con đầu
tiên, bác sĩ đã cảnh báo với vợ chồng cô rằng
họ không thấy chân đứa trẻ trong hình siêu
âm. Tuy nhiên, trong lần khám thai thứ hai, họ
khẳng định lại với nhà Maynard rằng đứa trẻ
vẫn có đầy đủ tứ chi, nhưng các chi của nó đều
ngắn hơn người bình thường. Rồi Kyle chào đời.
Điều bác sĩ cảnh báo hóa ra là một đôi chân
dị hình chỉ dài một mẩu dưới hông của đứa trẻ.
Thằng bé cũng không có bàn tay. Cánh tay của
nó chỉ bằng một nửa bình thường. Tuy nhiên,
Anita vẫn nhớ: “Thằng bé rất xinh. Gương mặt
nó thật đẹp và kháu khỉnh. Mái tóc vàng, đôi
mắt xanh còn làn da mơn mởn như đào tơ”.
Cặp vợ chồng trẻ đó không biết mình nên
mong chờ gì ở đứa con này. Họ chưa từng thấy
ai có thân hình như Kyle, vì thế họ luôn cố gắng
chấp nhận nó từng chút một. Và rất nhanh
27

Hạt giống tâm hồn

chóng, họ đã quên mất Kyle là một đứa trẻ tật
nguyền. Scott - cha của Kyle nói rằng: “Thằng
bé có thể làm mọi thứ như những đứa trẻ bình
thường khác. Bò trườn. Chơi đồ chơi. Khóc mếu.
Cười vui”.
Khi đã khẳng định chính xác là thể trạng
của Kyle không phải do di truyền, và những
đứa con tiếp theo chắc chắn không mang những
dị tật tương tự, Scott và Anita tiếp tục sinh
thêm ba đứa con, tất cả đều là con gái. Và vì
Kyle chẳng khác nào đứa trẻ bình thường trong
mắt cha mẹ nên những khác thường của cậu
bé cũng chẳng khiến các em gái sợ hãi hay xa
lạ. Cậu chơi đùa với em như những người anh
trai khác, cả bốn đứa trẻ đã rất vui vẻ chơi trò
bịt mắt trốn tìm hay bắn súng nước với trẻ con
hàng xóm.
Trước khi đi học, cha mẹ đã trang bị cho
Kyle tứ chi giả. Đang nhanh nhẹn như người
bình thường, lúc này, các chi giả gây nhiều
phiền toái cho Kyle. Đôi chân giả khiến cậu
không thể đứng lên từ vị trí được đặt ngồi trên
sàn nhà. Cánh tay gồm những lỗ latex tới nách
và phần đệm chéo ở lưng khiến cậu chẳng lúc
nào được thoải mái. Vào giờ kể chuyện ở nhà
28

Những trải nghiệm cuộc sống

trẻ, Kyle cùng các bạn ngồi trên thảm, và đến
lúc phải trở lại chỗ ngồi, cậu chẳng thể làm gì
ngoài việc ngồi lại đằng sau chờ người lớn đưa
cậu ngồi lên.
- Mẹ ơi, con không muốn mang những thứ
này nữa. Con muốn ngồi xuống và chơi với các
bạn. - Kyle nhăn nhó nói với mẹ.
Đó là lần cuối cùng cậu phải than phiền về
các chi giả. Anita bảo:
- Chúng ta sẽ tháo bỏ những thứ này. Rồi
thằng bé lại có thể nhảy xuống, nhào lộn, búng
tay và ngồi xuống trong giờ kể chuyện rồi sau
đó quay trở lại chỗ ngồi như các bạn.
Kyle đã cố gắng làm mọi điều mà không cần
đến chi giả. Khi các bạn cùng lớp học cách tô
màu theo hàng, cậu cũng tập luyện, hai mẩu
tay cậu siết chặt lấy bút màu.
Đến lúc tập viết chữ, cậu cũng luyện tập
viết chữ đẹp chẳng kém gì các bạn. Để đi lại các
khoảng cách xa và để không bị bẩn, Kyle được
bố mẹ trang bị cho một chiếc xe lăn điện nhưng
cậu thường bỏ nó sang một bên khi ở nhà hoặc
bất cứ nơi nào cậu có điều kiện sử dụng cơ thể
được tự nhiên ban tặng.
29

Hạt giống tâm hồn

Kyle cũng học cách tự ăn cơm bằng muỗng
giữa hai đầu cánh tay (đầu tay này chồng lên
đầu tay khác), xúc ngũ cốc hay những món mà
cậu muốn ăn rồi quay ngược muỗng lại và cho
thức ăn vào miệng. Những việc đó chẳng có gì
đáng kể, tất cả đều đòi hỏi sự tập trung như
khi bạn thực hiện các thao tác tương tự. Chỉ
có điều, đã có lần Kyle thực hiện những hành
động ấy để quay lên tivi. Hãy thử tưởng tượng
bạn sẽ cảm thấy thế nào nếu những người lạ
mặt tới nhà bạn rồi quay phim bạn đang ăn
cùng chiếc muỗng, có lẽ bạn sẽ hiểu cảm giác
của Kyle Maynard trong cuộc sống này.
Để thích nghi, gia đình Maynard đã sớm
học cách dùng sự hài hước đối diện với những
người xa lạ và các phản ứng của họ. Rất nhiều
lần, Scott và Anita căn dặn các con nên bỏ qua
cho mọi người vì trí tò mò là phản ứng rất dễ
hiểu ở con người, nhưng điều gì cũng phải có
giới hạn của nó. “Chúng tôi cho người lạ nhìn
chằm chằm trong vòng năm phút. Sau đó họ sẽ
có một câu chuyện hấp dẫn.” - Anita cười.
Một lần, tại bãi biển, Kyle và một số bạn
thân đùa nghịch quá trớn. Chúng rưới một số
lượng lớn nước xốt cà chua lên các chi của Kyle
30

Những trải nghiệm cuộc sống

rồi đẩy cậu xuống nước kêu gào cá mập. Điều đó
chẳng khiến ai cười nổi.
Kyle bắt đầu chơi bóng đá vào năm 11 tuổi.
Scott cho rằng đó là một ý tưởng tuyệt vời
nhưng Anita thì phải thuyết phục một chút.
Sau đó, tất cả thành viên trong gia đình đều
đồng lòng ủng hộ nên không lâu sau, đội bóng
trường trung học đã có thêm một cầu thủ mới
rất nhỏ bé.
Nhìn video quay lại những trận bóng của
Kyle, bạn có thể băn khoăn làm sao Anita có
thể chịu đựng được khi nhìn con trai ngã dúi
dụi trong bùn khi tranh bóng với những đôi
chân mạnh mẽ và nhanh nhẹn như vậy. Và bạn
cũng sẽ không khỏi cảm động trước sự dũng
cảm cũng như ý chí quyết tâm của đứa trẻ đó.
Cậu không bao giờ được sở hữu một đôi giày
trong cuộc đời bởi hình dáng dị biệt của đôi
chân nên trên sân bóng đá, cậu phải đi đôi tất
với đệm khuỷu chân. Tuy nhiên, sự bảo vệ đó
quá kém và chẳng thấm tháp vào đâu so với
những cú nện gót rầm rập của bọn trẻ.
Lần đầu tiên Kyle biết mọi người chú ý đến
mình là khi họ gọi cậu là người truyền cảm hứng
31

Hạt giống tâm hồn

và một cầu thủ dũng cảm. Điều đó thật bất bình
thường với Kyle và gia đình cậu. Trước nay, cậu
chưa bao giờ cố gắng truyền cảm hứng cho ai
hoặc đánh bóng tên tuổi mình; cậu chỉ muốn
chơi bóng. Tuy nhiên, cậu đón nhận tất cả bằng
thái độ trân trọng và hạnh phúc. Đẹp trai và
có tiềm năng, cậu nhanh chóng trở thành mối
quan tâm của giới truyền thông. Trước mặt họ,
đã có lần cậu biểu diễn trò tâng bóng.
Kyle bắt đầu tập thể hình, nâng cao sức
mạnh cho đôi tay và thân mình một cách đáng
nể phục. Cậu quyết định rằng môn thể thao
phù hợp cho mục đích đó là đấu vật. Bây giờ
đến lượt Scott - một cựu đấu vật ở trường phổ
thông, phải ra mặt thuyết phục. Môn thể thao
này rất khác biệt so với bóng đá. Trong bóng đá,
nếu có thất bại thì cũng không riêng cá nhân
nào bị chỉ trích, nhưng trong đấu vật, nếu Kyle
thua, ngay lập tức người ta sẽ hiểu rằng đối thủ
của cậu đã làm tốt hơn. Liệu Kyle có thể chịu
đựng được sức ép này không?
Câu trả lời là có.
Ban đầu, Kyle đã thua tất cả các trận đấu vì
hai lý do. Trước hết là vòng thi đấu thường kéo
32

Những trải nghiệm cuộc sống

dài và diễn ra nguyên ngày. Những lần như vậy,
Kyle phải thức dậy vào lúc 5 giờ sáng để chuẩn
bị cho trận đấu, kết quả là cậu đã thua và phải
ngồi bên ngoài chờ đợi để được thi đấu lại vào
buổi chiều muộn để rồi đón nhận thất bại thêm
lần nữa. Điều đó thật dễ khiến người ta ngã
lòng. Nhưng cậu chưa bao giờ từ bỏ.
Thật may, huấn luyện viên của Kyle, Cliff
Ramos, là người có cách tiếp cận rất phóng
khoáng và sáng tạo khi làm việc với Kyle. “Ban
đầu, tôi không biết mình phải làm gì với Kyle.
Cơ thể thằng bé quá khác biệt. Nhưng sau đó,
chúng tôi bắt đầu khai thác lợi thế từ thân hình
của thằng bé. Chúng tôi đã sáng tạo ra các đòn
khóa và ghìm nhờ cằm và cánh tay”.
Sau đó, Kyle bắt đầu chiến thắng. Với thân
mình khỏe mạnh vạm vỡ và những chiến lược
thông minh, cậu dần trở thành một đối thủ
đáng gờm ở hạ...